Gambit

Gambit là sự nhường vật chất có chủ ý trong khai cuộc, thường là một hoặc nhiều tốt. Người chơi tìm phần bù, tức những lợi ích có thể cân bằng vật chất đã thí. Những lợi ích này có thể gồm phát triển quân nhanh, tức đưa quân từ ô xuất phát tới vị trí hữu ích, tạo đe dọa buộc đối thủ đáp lại, kiểm soát trung tâm, mở các hàng, cột hoặc đường chéo cho quân, có thêm không gian cơ động hoặc làm lộ vua đối phương.

Đối thủ có thể chấp nhận vật chất, từ chối hoặc chấp nhận rồi trả lại sau. Mỗi lựa chọn làm thay đổi thế cờ. Cố giữ tốt hơn có thể tiêu tốn thời gian và cho bên tấn công chiếm thế chủ động, tức khả năng tiếp tục tạo đe dọa buộc phải đáp lại; trả tốt đúng lúc có thể hoàn tất phát triển và giảm sức ép.

Cách đánh giá gambit

• Phần bù phải cụ thể và tồn tại đủ lâu để tạo đe dọa hoặc thu hồi vật chất.
• Hoạt động của quân quan trọng hơn việc chỉ đếm riêng quân tốt.
• An toàn của cả hai vua và khả năng đóng các tuyến có thể quyết định gambit có hiệu quả hay không.

Một gambit đã được phân tích và thử nghiệm kỹ được xem là vững khi phần bù vẫn đủ trước phòng thủ chính xác. Những gambit khác đáng ngờ: chúng có thể tạo vấn đề thực chiến nhưng để lại bất lợi khách quan nếu đối thủ đáp đúng. Lý thuyết khai cuộc, tức kiến thức tích lũy về các nước đầu và kế hoạch của chúng, nghiên cứu những khác biệt này; thắng một ván riêng lẻ không chứng minh lời đề nghị là đúng.

Một phản gambit đáp lại thế chủ động bằng một lời đề nghị vật chất khác. Mất tempo cũng quan trọng vì nhiều gambit cố buộc đối thủ dùng nước để bắt hoặc bảo vệ vật chất trong khi bên tấn công phát triển quân.