Tàn cuộc mã

Tàn cuộc mã là vị trí trong đó mã là các quân chủ lực còn lại ngoài vua và tốt. Mỗi lần nhảy, mã chỉ đến được các ô gần đó, nên có thể cần nhiều lượt để đi từ cánh này sang cánh kia. Tốc độ hạn chế này có thể khiến một cuộc đua tốt ở xa nguy hiểm hơn so với trong tàn cuộc tượng.

Mã thường là quân phong tỏa hiệu quả. Nó có thể đứng trước một tốt thông, tức tốt không có tốt đối phương ở phía trước trên cùng cột hoặc các cột liền kề, chặn bước tiến của tốt mà vẫn tấn công các ô khác. Giá trị của mã phụ thuộc rất nhiều vào vị trí. Mã gần trung tâm có thể kiểm soát tới tám ô, còn mã gần biên kiểm soát ít ô hơn và mất nhiều thời gian hơn để trở lại cuộc chơi.

Tàn cuộc mã chia sẻ nhiều ý tưởng với tàn cuộc tốt. Hai vua phải trở nên tích cực. Thế đối vua, một quan hệ dùng khoảng cách giữa hai vua và thứ tự lượt đi để buộc một vua nhường đất, có thể quyết định liệu một vua có thể xâm nhập hay không. Một tốt thông ở xa cũng có thể kéo mã rời khỏi cánh bên kia.

Mã bổ sung các nước chiếu, đòn tấn công đồng thời hai mục tiêu và khả năng chủ ý thí mã để ngăn hoặc giúp phong cấp. Vì vậy, chỉ đếm số nước tốt cần đi là chưa đủ.

Những yếu tố cần so sánh

• Khoảng cách thực tế của mỗi mã đến khu vực quyết định.
• Khả năng tạo một ô trung tâm ổn định cho mã.
• Tính tích cực của hai vua và vua nào có thể tấn công tốt trước.
• Liệu một mã có phải thí cho tốt sắp phong cấp hay không.