Kramnik đấu Anand, Bonn 2008: ván thứ năm

Ván thứ năm của Giải vô địch thế giới tại Bonn, diễn ra ngày 20 tháng 10 năm 2008, lại đặt Vladimir Kramnik trước một câu hỏi chưa được giải đáp. Ba ngày trước đó, ông đã thua khi cầm Trắng trong một ván Meran trước Viswanathan Anand. Sau trận hòa ở ván thứ tư, cả hai quay lại cùng khai cuộc ấy. Kramnik vẫn đang tìm chiến thắng đầu tiên; Anand đã có một trận thắng.

Trong một trận đấu nhiều ván, trở lại một khai cuộc cũng có nghĩa là kiểm nghiệm công việc được thực hiện ngoài bàn cờ giữa hai ván. Đối thủ đã có thời gian xem xét lần gặp đầu tiên, nhưng người thắng cũng không buộc phải lặp lại mọi quyết định. Anand đưa 15...Rg8 lên trước việc phát triển tượng tới d6. Đây không phải một ván hoàn toàn mới từ đầu, cũng không phải sự lặp lại ván trước: chỉ thay đổi thứ tự nước đi đã đủ đặt ra những vấn đề khác.

Bài tường thuật của Malcolm Pein ghi lại một lời giải thích cụ thể từ Kramnik: ông chọn cột c ở nước 18 vì lo ngại một kế hoạch điều hậu đen tới c5 và d5. Phát biểu đó giúp hiểu một quyết định về thế cờ, nhưng không cho phép tái dựng toàn bộ phân tích riêng của ông. Nó cũng không phải cơ sở để cho rằng chiến thắng của Anand đã được tính toán trước đến tận cuối.

Trắng phát triển quân, tìm kiếm sự năng động ở cánh hậu và đổi một cặp xe. Cột g không còn là trọng tâm trước mắt của cuộc đấu, nhưng xe đen tìm được lối xâm nhập khác. Để hiểu giai đoạn này, tên khai cuộc ít quan trọng hơn khả năng thay đổi kế hoạch mà không mất sự phối hợp. Ván cờ vẫn đòi hỏi những quyết định sau bất ngờ ban đầu.

Kết cục bác bỏ một ấn tượng quen thuộc: đổi hậu không bảo đảm an toàn . Trong quá trình đổi quân, Trắng lấy lại vật chất nhưng không giải quyết được tình trạng vua bị lộ. Anand biến sự thiếu phối hợp đó thành mối đe dọa phong cấp; Kramnik đầu hàng sau 35...fxe3. Tàn cuộc không hậu không dập tắt cuộc tấn công, mà chỉ khiến nó mang hình thức khác.

Tỷ số 3,5-1,5 giúp Anand có hai chiến thắng, đều khi cầm Đen, còn Kramnik phải san lấp khoảng cách hai điểm. Trận đấu chưa kết thúc. Điều đặc biệt ở ván thứ năm này là một khai cuộc đã được tranh luận lại trở thành vấn đề thi đấu lần thứ hai: sự chuẩn bị định hình chiến trường, nhưng chiến thắng vẫn phải được xây dựng bằng quyết định và tính toán.