Reykjavík 1972

Reykjavík 1972 chỉ trận tranh chức vô địch thế giới giữa kỳ thủ thách đấu người Mỹ Bobby Fischer và nhà vô địch Liên Xô Boris Spassky. Trận đấu diễn ra tại Reykjavik, Iceland, trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh và thu hút sự chú ý rất lớn, vượt xa cộng đồng cờ vua thông thường. Biệt danh “Match of the Century” phản ánh tầm vóc công chúng đó.

Khởi đầu bất lợi cho Fischer: ông thua ván đầu tiên trên bàn cờ và thua ván thứ hai do không có mặt, giữa tranh cãi về máy quay. Tỷ số 0-2 gồm hai thất bại có bản chất khác nhau. Các chiến thắng ở ván ba và ván năm giúp hai kỳ thủ bước vào ván sáu với cùng 2,5 điểm.

Ván sáu: lần đầu vượt lên

Fischer bắt đầu bằng 1.c4 và chuyển vào Gambit Hậu Từ Chối. Mikhail Tal nhấn mạnh sự tương phản với ba trận Candidates, nơi Fischer luôn khai cuộc bằng 1.e4. Đây không phải lần đầu ông chơi 1.c4; Tal cũng nói rằng ông không biết lựa chọn này có khiến Spassky bất ngờ hay không.

Chiến thắng không chỉ phụ thuộc vào khai cuộc. Fischer hạn chế hoạt động của trung tâm Đen và chuyển áp lực về phía vua, với một tượng tích cực đối đầu một mã bị hạn chế. Cuộc tấn công tiếp nối công việc hạn chế và phối hợp trước đó, thay vì thay thế tất cả bằng một tổ hợp đơn lẻ. Chiến thắng giúp ông lần đầu dẫn trước trong trận đấu: 3,5-2,5 .

Dẫn trước vẫn chưa phải là danh hiệu

Spassky sau đó vẫn thắng ván thứ mười một. Ván sáu đã thay đổi ai là người phải bám đuổi trên bảng điểm, nhưng chưa quyết định chức vô địch. Fischer cuối cùng thắng 12,5-8,5 khi ván 21 kết thúc và trở thành nhà vô địch thế giới thứ mười một. Tổng điểm này bao gồm ván thứ hai được xử thắng mà không thi đấu. Chiến thắng của ông chấm dứt hai mươi bốn năm các kỳ thủ Liên Xô nắm giữ danh hiệu thế giới.

Ảnh hưởng của trận đấu cũng có một thước đo cụ thể bên ngoài cuộc đối đầu. World Chess Hall of Fame ghi nhận số thành viên US Chess tăng từ 30.844 vào năm 1972 lên 59.250 vào năm 1973. Đây là một chỉ dấu về sự phát triển của cờ vua có tổ chức tại Hoa Kỳ quanh trận đấu, không phải con số khán giả toàn cầu và cũng không phải lời giải thích duy nhất cho nguyên nhân của mức tăng đó.