Actieve verdediging

Actieve verdediging doet meer dan ieder aangevallen doel dekken. Zij probeert de druk te verminderen met actieve stukken, ruilen, eigen dreigingen of aanvallen op de bron van het gevaar. Het doel is de tegenstander tijd aan nieuwe problemen te laten besteden in plaats van zijn stelling zonder weerstand te laten verbeteren.

Zij kan het gevaarlijkste aanvalsstuk ruilen, een lijn voor een toren openen, de koning activeren in een eindspel, de late fase van de partij met weinig stukken, een pion opspelen met een reële kans de laatste rij te bereiken en in een ander stuk te veranderen, of een stuk of pion prijsgeven om de overige krachten te bevrijden. In een beklemde stelling, met weinig manoeuvreerruimte, kan één piondoorbraak, een opstoot die ruilen afdwingt en lijnen opent, nuttiger zijn dan nog een passieve verdediger toevoegen.

Actief betekent niet roekeloos en evenmin altijd het beste. Urgente dreigingen moeten eerst worden opgelost en de activiteit mag de koning niet blootstellen of materiaal kosten. Sommige stellingen vereisen nauwkeurige passieve verdediging, zoals het handhaven van een barrière waar de tegenstander niet doorheen kan. De keuze tussen beide methoden maakt deel uit van het verdedigende plan.

Nadat de aanval is geneutraliseerd, is vaak consolidatie nodig: de stukken coördineren, zwaktes herstellen en verzekeren dat de tegenstander het initiatief niet kan herwinnen, dus het vermogen dreigingen op te leggen waarop moet worden gereageerd.