Capablanca

José Raúl Capablanca (1888-1942) was een Cubaans wonderkind en wereldkampioen schaken van 1921 tot 1927. In de match van 1921 in Havana versloeg hij Emanuel Lasker zonder één partij te verliezen. Zes jaar later verloor hij de titel aan Alexander Alekhine. De verwachte revanche tussen beiden vond nooit plaats.

Capablanca werd beroemd doordat hij moeilijke stellingen eenvoudig liet lijken. Een belangrijke kracht was zijn techniek, het vermogen een voordeel te verzilveren zonder te steunen op een korte zettenreeks die onmiddellijk iets wint. Hij besteedde bijzondere aandacht aan het eindspel, de fase waarin minder stukken overblijven en kleine details zoals een actievere koning, een verder opgeschoven pion of een beter geplaatst stuk de uitslag kunnen bepalen.

Zijn stijl draaide niet simpelweg om stukken ruilen. Vereenvoudiging helpt alleen wanneer de resulterende stelling het voordeel behoudt of vergroot. Capablanca blonk uit in het herkennen van ruilen die zijn plan dienden, het coördineren van een klein aantal stukken en het verbeteren van stellingen waarin nog geen geforceerde winst bestond.

Die helderheid verbindt hem met de positionele traditie die Steinitz begon, maar met een bijzonder natuurlijke en economische uitvoering. Hij bleef lang na het verlies van de kroon op hoog niveau spelen en behaalde het beste resultaat op het eerste bord, de opstellingsplaats die normaal aan de sterkste speler van een team wordt gegeven, tijdens de Schaakolympiade van 1939.