Penning

Een penning ontstaat wanneer een stuk vóór een belangrijker doel op dezelfde rij, lijn of diagonaal staat. Als het voorste stuk weggaat, opent het de aanvalslijn naar wat erachter staat. Lopers, torens en dames creëren de gebruikelijke penningen doordat zij van afstand over een lijn aanvallen.

Bij een absolute penning is het achterste doel de koning. Het voorste stuk mag geen zet doen die de koning schaak laat staan, want die zet is onreglementair. Bij een relatieve penning mag het wel bewegen, maar dat kost meestal een waardevoller stuk, mat of een ander ernstig gevolg.

Een penning beperkt opties, maar garandeert geen materiaalwinst. De verdediger kan het pennende stuk slaan, een ander stuk tussenplaatsen, het achterste doel verplaatsen of beschermen, een sterkere dreiging maken of bij een relatieve penning het verlies aanvaarden voor een betere tegenprestatie.

Controleer voor benutting of de lijn na de geplande zet open blijft. Vraag ook wat het gepende stuk verdedigde. Hoewel het niet vrij kan bewegen, kan het nog velden beschermen of zo bewegen dat de koning gedekt blijft.

De röntgenaanval lijkt erop, maar keert de volgorde om: het waardevollere stuk staat vooraan, wordt aangevallen en legt na verplaatsing het achterste stuk bloot.