Profylactisch denken

Profylactisch denken betekent dat je vóór je beslissing vanuit de kant van de tegenstander naar de stelling kijkt. Profylaxe betekent preventie: in plaats van te wachten tot een dreiging volledig zichtbaar wordt, bepaal je wat de tegenstander wil en welke voorwaarden daarvoor nodig zijn.

Vragen die het proces sturen

1. Wat zou de beste zet van de tegenstander zijn als ik een beurt oversloeg?
2. Is er een onmiddellijke dreiging of een langzamer plan dat zijn stukken sterk zou verbeteren?
3. Welk concreet antwoord heeft de tegenstander op mijn kandidaat-zet, de optie die ik overweeg?
4. Kan ik dat idee voorkomen, bemoeilijken of neutraliseren terwijl ik mijn eigen stelling verbeter?

Het antwoord is niet altijd een verdedigende zet. De beste profylaxe kan een sterkere dreiging zijn, de afruil van een belangrijk stuk of controle over een veld dat de tegenstander nog niet bezet. Het doel is de middelen van de tegenstander in de zetkeuze op te nemen, niet ieder denkbaar idee te verhinderen.

Deze routine vermindert fouten die ontstaan doordat alleen het eigen plan wordt geanalyseerd. Zij maakt ook zichtbaar wanneer een ogenschijnlijk rustige zet een concreet antwoord of een weerlegging toelaat, een reactie die bewijst dat het idee niet werkt.