Zasada pięciu

Zasadę pięciu stosuje się w niektórych końcówkach wieża i pion przeciw wieży. Ma znaczenie tylko wtedy, gdy pion jest broniony, zwykle przez własnego króla, a atakująca wieża utrzymuje broniącego króla z dala od kolumny piona.

Jak ją obliczyć

1. Policz rząd piona od strony, z której rozpoczął grę. Biały pion na swoim czwartym rzędzie daje 4. Tak samo za czwarty rząd uznaje się równie zaawansowanego czarnego piona.
2. Policz pełne kolumny oddzielające broniącego króla od kolumny piona wskutek odcięcia przez atakującą wieżę.
3. Dodaj obie liczby. Jeśli suma jest większa niż pięć, pozycja zwykle jest wygrana. Jeśli wynosi pięć lub mniej, normalnie jest remisowa.

Wzór oddaje prostą zależność: bardziej zaawansowany pion potrzebuje mniejszego odcięcia, natomiast mniej zaawansowany wymaga utrzymania wrogiego króla znacznie dalej. Nie zastępuje obliczeń. Piony na dwóch skrajnych kolumnach oraz niektóre piony na kolumnach sąsiednich mogą stanowić wyjątki, ponieważ atakujący król ma mniej miejsca do manewru.

Zasada trzech odpowiada na inne pytanie. Mierzy dystans potrzebny wieży do szachów frontalnych, podczas gdy zasada pięciu łączy stopień zaawansowania piona z bocznym odcięciem broniącego króla.