Zasada trzech

Zasada trzech należy do obrony frontalnej w końcówkach wieża i pion przeciw wieży. Broniąca wieża staje przed pionem, od strony ostatniego rzędu, na którym pion mógłby zamienić się w inną figurę, i z tego kierunku szachuje atakującego króla, aby uniemożliwić mu bezpieczne podejście.

Wskazówka wymaga co najmniej trzech rzędów między pionem a broniącą wieżą. Taki dystans pozwala powtarzać szachy, zanim król zdoła podejść i zaatakować wieżę. Gdy pion rusza naprzód i przestrzeń się zmniejsza, obrona może przestać działać.

Zasada daje dobre szanse na remis, lecz nie jest gwarancją. Wynik nadal zależy od kolumny piona, ustawienia króli, strony na posunięciu oraz ewentualnej wymiany wież prowadzącej do końcówki król i pion przeciw królowi. Piony, które zaczynały przed gońcami, oraz dwa piony centralne mogą tworzyć wyjątki nawet przy nominalnie prawidłowym dystansie.

Nie należy jej mylić z zasadą pięciu. Zasada trzech mierzy miejsce potrzebne do szachów frontalnych. Zasada pięciu łączy postęp piona z liczbą kolumn oddzielających broniącego króla.