Dominasyon

En kesin teknik anlamıyla dominasyon, rakip bir taşın güvenli veya yararlı hiçbir karesi kalmadığında oluşur. Gidebileceği kareler dolu, rakip taşların kontrolünde veya oraya giderse taş kaybedileceği için kullanılamaz olabilir. Domine edilen taşın hâlâ yasal hamleleri bulunabilir, ancak bunların hiçbiri sorunu çözmez.

Tema, belirli bir çözüme sahip kurgulanmış konumlar olan oyun sonu etütlerinde yaygındır, ancak normal oyunlarda da görülür. Bir fil sıçrama karelerini kontrol ederek bir atı hapsedebilir, iki taş bir kalenin bütün yollarını kesebilir veya şah ile bir taş birlikte çalışarak başka bir taşın kullanılabilir karelerini adım adım azaltabilir.

Nasıl belirlenir

1. Tehdit altındaki taşın bütün yasal karelerini listele.
2. Çekilemeyen kendi taşlarının işgal ettiği kareleri çıkar.
3. Hangi hedef karelerin kontrol edildiğini veya taşı kazanan somut bir diziye izin verdiğini kontrol et.
4. Rakibin bir değişim, şah çekme veya daha güçlü tehditle ağı bozamadığını doğrula.

Bir konumsal kıskaç, bir bölgenin veya bütün bir tarafın seçeneklerini azaltır; dominasyon ise genellikle tek bir taşa odaklanır ve neredeyse bütün etkili kaçışlarını ortadan kaldırır. Zugzwang ile de aynı değildir: zugzwangda hamle yapma zorunluluğu zarar verirken bir taş sıra kimde olursa olsun domine edilmiş olabilir.