Etkisizleştirme

Etkisizleştirme, rakibin en tehlikeli kaynağını işlevsiz hâle getirmektir. Bu kaynak etkin bir taş, şaha yönelik bir tehdit, piyon kırışı veya giriş rotası olabilir. Amaç mutlaka bir şey almak değil, fikrin artık çalışmamasını sağlamaktır.

Karşı oyun, bir tarafın daha kötü durumdayken bile kendi tehditlerini yaratabilmesidir. Onu etkisizleştirmek savunmada ve bir üstünlüğü kazanca dönüştürürken özellikle önemlidir; çünkü rakibin şah çekişleri, saldırıları veya hatları açıp taşları etkinleştiren bir özgürleştirici hamlesi sürdüğü sürece üstün bir konum bile zor kalabilir.

Yaygın etkisizleştirme yolları

• En etkin saldırganı kaldırmak için bir taş değişimi yapmak.
• Bir dikeyi veya çaprazı kapatmak.
• Bir taşın sızabileceği nokta olan giriş karesini, işgal edilmeden önce kontrol etmek.
• Bir taşı kovmak veya onu sabit tutan desteği kesmek.
• Hatları açmadan önce bir piyon kırışını engellemek.

Etkisizleştirme seçici olmalıdır. Rakibin bütün olanaklarını yok etmeye çalışmak konumu aşırı pasif hâle getirebilir veya harekete geçmek için gereken zamanı tüketebilir. Değerlendirmeyi gerçekten değiştirecek kaynağı belirleyip ona yoğunlaşmak gerekir.