Şart

Bir satranç kompozisyonu, bestecinin bir görev ortaya koymak için oluşturduğu konumdur. Şart, bu konuma eklenen ve neyin hangi koşullar altında başarılması gerektiğini belirten talimattır. Örneğin “iki hamlede mat”, Beyazın belirtilen hamle sayısı içinde siyah şahın saldırı altında olduğu ve hiçbir yasal yanıtının bulunmadığı matı zorlamasını gerektirir.

Besteci ile çözücü arasında bir sözleşme gibi işler. Konum taşları ve aralarındaki ilişkileri sunar; neyin çözüm sayılacağını şart belirler. Şart olmadan aynı diyagram bütünüyle farklı görevler taşıyabilir.

Şartın belirtebileceği bilgiler

• Kazanmak, berabere kalmak, mat etmek veya pat oluşturmak gibi amaç. Pat, rakibin şahı saldırı altında değilken hiçbir yasal hamlesinin kalmamasıdır.
• İlk hamleyi hangi tarafın yaptığı ve tarafların rekabet mi ettiği, yardımlaştığı mı yoksa zorunlu bir kurala mı tabi olduğu.
• Tam veya azami hamle sayısı.
• Özel kurallar, alışılmadık taşlar, çözüm sayısı veya başlangıç konumundaki değişiklikler.

Şart, sanatsal fikri mutlaka açıklamaz. İki hamlede mat problemi, görevi içinde bir girişim, değişen matlar veya başka bir tema gösterebilir. Şart çok farklı bir oyun biçimi de tanımlayabilir. Örneğin seri hamle probleminde bir taraf art arda birkaç hamle yaparken diğer taraf hareketsiz kalır.

Kompozisyonun doğruluğu bu kesin talimata göre değerlendirilir. Şartı yerine getirmeyen parlak bir varyant çözüm değildir.