Tranh chấp trung tâm

Tranh chấp trung tâm nghĩa là cố kiểm soát bốn ô trung tâm d4, e4, d5 và e5. Kiểm soát một ô nghĩa là một quân tấn công ô đó theo cách di chuyển của nó, ngay cả khi ô trống. Chiếm ô bằng quân hoặc tốt là một cách gây ảnh hưởng khác, nhưng không phải cách duy nhất.

Trung tâm giống một ngã tư. Quân đặt trong hoặc hướng vào đó thường có thể nhanh chóng tới cả hai cánh, còn quân gần mép bàn có ít lựa chọn hơn. Vì vậy đẩy một tốt trung tâm và thực hiện các nước phát triển quân tới ô tích cực thường bổ trợ nhau. Chúng giành không gian, tức phần lãnh thổ hữu ích phía sau tốt, và khiến đối phương khó đặt quân thoải mái.

Chiếm lĩnh trung tâm

Chiếm trung tâm không chấm dứt tranh chấp

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

Tốt e4 được mã c3 bảo vệ và bị tốt d5 cùng mã f6 tấn công.

Trung tâm vừa bị chiếm vừa chịu tranh chấp

Trắng chiếm d4 và e4, còn Đen chiếm d5. Tốt e4 được mã c3 bảo vệ nhưng bị tốt d5 và mã f6 tấn công.

1. Tốt e4 được mã c3 bảo vệ và bị tốt d5 cùng mã f6 tấn công.

Trung tâm cũng có thể bị thách thức từ xa. Chẳng hạn, tượng được phát triển bằng fianchetto có thể gây áp lực lên các ô trung tâm dọc đường chéo dài mà không cần tốt mình chiếm chúng trước. Cách này có thể mời đối phương dựng trung tâm tốt rồi tấn công nó.

Kiểm soát từ xa

Trung tâm được kiểm soát từ g7

1

2

3

4

5

6

7

h8

g

f

e

d

c

b

a

Tượng ở g7 đi qua f6 và e5 để tấn công d4. Tốt d4 chặn đường chéo.

Một đường chéo vươn tới d4

Tượng đen không chiếm ô trung tâm nào. Từ g7, nó đi qua f6 và e5, tấn công tốt d4 và không vươn tới c3 vì tốt này chặn đường chéo.

1. Tượng ở g7 đi qua f6 và e5 để tấn công d4. Tốt d4 chặn đường chéo.

Tranh chấp trung tâm không có nghĩa là đẩy mọi tốt trung tâm mà không tính. Tốt tiến cao có thể yếu đi, còn mở trung tâm có thể gây hại cho bên có vua kém an toàn hơn. Các câu hỏi thực tế là ô trung tâm nào quan trọng, bao nhiêu quân kiểm soát nó và đường mở nào có thể xuất hiện sau một lần đổi.

Trung tâm tiến quá xa

Đòn phá chạm tới vua ở trung tâm

1

2

3

4

5

6

7

h8

g

f

e

d

c

b

a

Bắt đầu

dxe5

fxe5

Rxe5+

Tốt trắng ở e5 chặn cột và ngăn xe đen ở e8 tiếp cận vua ở e1.

Các tốt tiến trước các quân

Trắng có tốt ở d5, e5 và f4, nhưng vua vẫn ở e1. Tốt e5 là quân cản ngăn xe đen ở e8 tiếp cận vua.

1. Tốt trắng ở e5 chặn cột và ngăn xe đen ở e8 tiếp cận vua ở e1.