Tàn cuộc vua và tốt đấu vua

Tàn cuộc vua và tốt đấu vua có đúng ba quân: hai vua và một tốt. Bên có tốt cố đưa tốt đến hàng cuối bên kia bàn cờ. Khi đến đó, tốt phải biến thành hậu, xe, tượng hoặc mã, sự thay đổi này gọi là phong cấp. Bên phòng thủ cố bắt tốt hoặc ngăn nó tiến mà không cho vua đối phương đột phá.

Hơn một tốt không bảo đảm chiến thắng. Kết quả phụ thuộc vào vị trí của hai vua, ô của tốt và bên nào đến lượt. Vua bên tấn công thường cần đi lên trước tốt và đẩy vua phòng thủ ra xa. Vua phòng thủ cố chặn đường và giữ đối phương ngoài những ô mà từ đó có thể cưỡng bức phong cấp.

Những ý tưởng quyết định tàn cuộc

• Ô then chốt là ô mà khi vua bên tấn công chiếm được và tiếp tục chơi chính xác, nó có thể cưỡng bức phong cấp.
• Thế đối vua dùng khoảng cách giữa hai vua và thứ tự lượt đi để buộc một vua phải nhường đất.
• Zugzwang là vị trí trong đó việc bắt buộc phải đi khiến tình thế xấu đi; nó thường xuất hiện khi hai vua hạn chế lẫn nhau.
• Tốt xe, tức các tốt trên hai cột biên, có những ngoại lệ quan trọng vì vua bên tấn công có ít khoảng trống hơn để vòng qua vua phòng thủ.

Tàn cuộc này là một đơn vị tính toán cơ bản. Những tàn cuộc phức tạp hơn thường đơn giản hóa thành nó sau khi các quân cuối cùng được đổi, và chỉ một ô hoặc một lượt đi cũng có thể biến thắng thành hòa.