Franse verdediging, Winawervariant, Vergiftigde pionvariant

De Vergiftigde pionvariant van de Winawer kan verdergaan met 1.e4 e6 2.d4 d5 3.Nc3 Bb4 4.e5 c5 5.a3 Bxc3+ 6.bxc3 Ne7 7.Qg4 Qc7 8.Qxg7 Rg8 9.Qxh7 cxd4. Wit slaat met de dame de pionnen op g7 en h7, terwijl zwart tempi wint door die dame en wits centrum aan te vallen.

De reeks is geschreven in algebraïsche notatie: velden zoals e4 combineren de letter van de lijn met het nummer van de rij; N staat voor paard, B voor loper, R voor toren en Q voor dame; pionzetten tonen doorgaans hun bestemmingsveld, x geeft een slagzet aan en + schaak. Zetten worden per paar gelezen, eerst wit en daarna zwart; puntjes vóór een afzonderlijk weergegeven zet geven aan dat zwart aan zet is.

Een vergiftigde pion lijkt beschikbaar, maar door hem te slaan stelt het slaande stuk zich bloot aan actief tegenspel. Het gewonnen materiaal is hier niet gratis: wits dame raakt ver verwijderd van de andere stukken, zwarts toren komt met aanval naar g8 en dwingt de dame opnieuw te bewegen, en ...cxd4 valt d4 aan, de pion die e5 ondersteunt. De eerdere ruil Bxc3+ bxc3 heeft wit bovendien dubbelpionnen op de c-lijn gegeven, twee eigen pionnen op dezelfde lijn, die doelwitten kunnen worden.

Waarom beide partijen het risico aanvaarden

• Wit vertrouwt op het extra materiaal, de controle over meer centrale velden en de mogelijkheid om de dame in veiligheid te brengen terwijl de overige stukken worden ontwikkeld.
• Zwart vertrouwt op stukken die snel in het spel komen, open lijnen, verticale lijnen zonder pionnen die de torens blokkeren, druk op c3 en d4 en dreigingen tegen de witte koning.

Deze variant is zeer gevoelig voor de exacte zetvolgorde. Een correcte slagzet in de ene stelling kan een fout zijn in een andere die er bijna hetzelfde uitziet. Het is niet genoeg te onthouden dat de dame twee pionnen slaat: de ontsnappingsroute van de dame en de gevolgen in het centrum moeten worden berekend. De McCutcheonvariant leidt eveneens tot beschadigde pionnenstructuren en scherp spel, maar begint met een andere loperzet en heeft deze slagvolgorde niet.