Romantische school

De Romantische school is een historische benaming die vooral op het schaken van de negentiende eeuw wordt toegepast. Zij wordt geassocieerd met open stellingen, snelle ontwikkeling van stukken, dus stukken van hun beginvelden naar nuttige velden brengen, en directe aanvallen op de koning. In een open stelling worden lijnen door relatief weinig pionnen geblokkeerd, zodat lopers, torens en de dame snel actief kunnen worden.

Romantisch spel hechtte veel waarde aan het initiatief, de mogelijkheid om dreigingen te creëren waarop de tegenstander moet reageren. Gambieten kwamen vaak voor: bij een gambiet wordt bewust materiaal aangeboden, meestal een pion, om tijd of activiteit te winnen. Materiaal betekent de stukken en pionnen die elke partij nog bezit. Ook offers, vrijwillige materiële investeringen om een ander voordeel te verkrijgen, waren gebruikelijk, net als combinaties, berekende zettenreeksen die een concreet resultaat moeten opleveren.

Adolf Anderssen en Paul Morphy zijn twee centrale namen. Anderssens beroemde Onsterfelijke Partij tegen Kieseritzky uit 1851 werd door haar aanval en offers een symbool van de romantische esthetiek. Toch is het misleidend om elke grote romantische speler tot roekeloze offers te reduceren. Morphy combineerde bijvoorbeeld briljante aanvallen met buitengewoon efficiënte ontwikkeling.

De latere Klassieke school, die met Steinitz wordt geassocieerd, legde meer nadruk op het baseren van een aanval op objectieve positionele voordelen. De Romantische school was geen club met officiële regels. Het is een nuttige maar vereenvoudigde benaming voor een tijdperk en een verzameling veelvoorkomende speelvoorkeuren.