Sovjetschool

De Sovjetschool van het schaken beschrijft een trainingstraditie en wedstrijdcultuur die in de twintigste eeuw in de Sovjet-Unie werden ontwikkeld. De term duidt niet op één enkele manier om de stukken te bewegen. Het herkenbaarste kenmerk was schaakverbetering als systematisch werk behandelen: stellingen bestuderen, partijen analyseren, openingen voorbereiden en georganiseerd trainen.

Mikhail Botvinnik neemt binnen deze traditie een centrale plaats in. FIDE, de Internationale Schaakfederatie, beschrijft hem als de grondlegger of „Patriarch” van de Sovjet-schaakschool en als pionier van een analytische aanpak en diepgaande openingsvoorbereiding. Openingsvoorbereiding betekent vóór een partij waarschijnlijke beginzetten en varianten bestuderen, zodat de speler de plannen begrijpt en klaar is voor specifieke keuzes van de tegenstander.

Het systeem bracht geen uniforme speelstijl voort. Sovjetkampioenen zoals Botvinnik, Smyslov, Tal, Petrosian, Spassky en Karpov speelden zeer verschillend, van scherpe aanvallen tot geduldige verdediging en het geleidelijk verzilveren van kleine voordelen. De term kan daarom beter worden begrepen als een cultuur van training en analyse dan als één strategische leer.

Het Sovjetschaak nam ideeën uit zowel de Klassieke school als de Hypermoderne school over en ontwikkelde ze verder. Het onderscheidende kenmerk was niet één kant van dat oudere debat kiezen, maar stellingen grondig bestuderen en wedstrijden diepgaand voorbereiden.