Nielegalna pozycja

Nielegalna pozycja jest ustawieniem bierek i stanem gry, którego nie można osiągnąć z pozycji początkowej za pomocą legalnych ruchów. Definicja uwzględnia każdą możliwą historię, a nie tylko to, czy ostatni ruch wygląda nietypowo.

Wyraźnymi przykładami są jednoczesny szach obu królów, czyli bezpośredni atak na obu, albo niepromowany pion stojący na ostatnim rzędzie, gdzie musiał zmienić się w hetmana, wieżę, gońca lub skoczka. Natomiast kilka hetmanów nie czyni pozycji nielegalną, ponieważ promocja pionów może tworzyć dodatkowe bierki.

Nielegalna pozycja nie jest tym samym co nielegalny ruch. Nielegalny ruch jest pojedynczym działaniem naruszającym przepisy, a nielegalna pozycja jest wynikającym z niego stanem albo dowolnym innym stanem niemożliwym historycznie. Gdy pojawia się podczas gry wskutek nieprawidłowości, czyli odejścia od prawidłowego stanu lub procedury, sposób postępowania zależy od przyczyny. Po zakończonym nielegalnym ruchu, zwykle po naciśnięciu zegara, odtwarza się poprzednią pozycję i może zostać zastosowana odpowiednia kara.