جبران

جبران زمانی وجود دارد که بازیکن کاستی‌ای را می‌پذیرد و در برابر آن امکاناتی به دست می‌آورد که می‌توانند آن را متعادل کنند. رایج‌ترین حالت، واگذاری ماتریال، مانند یک پیاده یا رخ، برای به دست آوردن فعالیت، تهدید یا موقعیتی مطلوب است. جبران خود عمل واگذاری نیست، بلکه ارزش چیزی است که در برابر آن دریافت می‌شود.

شکل‌های معمول

• گسترش سریع‌تر، یعنی فعال شدن مهره‌های بیشتری از خانه‌های آغازینشان.
• حمله به شاه یا تهدیدهایی که حریف را وادار به دفاع می‌کنند.
• فضای بیشتر، یعنی قلمرو مفید بیشتر، خانه‌های بهتر یا هماهنگی بیشتر، یعنی پشتیبانی مهره‌ها از یکدیگر برای انجام وظیفه‌ای مشترک.
• آسیب ماندگار به ساختار پیاده‌ای حریف، یعنی شیوه قرارگیری پیاده‌ها، یا پیاده‌های خودی با امکان‌های خوب برای پیشروی.

جبران پویاجبران پایدارجبران ناکافی

فعالیتی که باید به‌موقع استفاده شود

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

بازده به گسترش و مرکز وابسته است

سفید یک پیاده کمتر دارد، اما فیل c4، اسب f3 و پیاده‌های c3، d4 و e4 همگی فعال‌اند. شاه سفید امن است و شاه سیاه هنوز در e8 مانده است. Re1 از e4 دفاع می‌کند و مهره دیگری به فشار مرکزی می‌افزاید. اگر سیاه قلعه برود و مرکز را ساده کند، این بازده موقت می‌تواند کاهش یابد.

جبران فقط زمانی کافی است که این عوامل واقعاً زیان را خنثی کنند. می‌تواند یک برتری پویا باشد که به اقدام سریع وابسته است، یا یک برتری ایستا که مدت بیشتری دوام دارد. اگر تهدیدها از بین بروند و حریف ماتریال را بدون ضعف‌های تازه حفظ کند، احتمالاً جبران ناکافی بوده است. بنابراین یک قربانی، یعنی واگذاری عمدی ماتریال، باید بر اساس پیامدهایش ارزیابی شود، نه بر پایه جذابیت ظاهری ایده.